Nieżyt nosa jest jedną z najpowszechniej występujących dolegliwości o charakterze infekcyjnym oraz alergicznym. Szacuje się, iż ten drugi może dotyczyć nawet od 10-25% populacji. Uciążliwe objawy mogą wpływać przy tym na pogorszenie jakości życia chorego w każdym wieku. W dzisiejszym artykule odpowiemy na pytanie, co to jest katar i jak powstaje.

Czym jest katar?

Katar, czyli zapalenie błony śluzowej nosa określa zespół dolegliwości górnego układu oddechowego o różnorodnym podłożu. Nieżyt występuje powszechnie w każdej grupie wiekowej populacji światowej. Do najczęściej występujących symptomów zaliczamy: uczucie zatkanego nosa, wycieki wodniste oraz ropne, przekrwienie błony śluzowej oraz kichanie i świąd. Rozpoznanie następuje w przypadku wystąpienia co najmniej dwóch z wymienionych objawów przez 1 godzinę na przestrzeni co najmniej dwóch dni. Bardzo często pacjenci odczuwają przy tym dodatkowe objawy, które mogą pogarszać ich codzienne funkcjonowanie. Należy do nich m.in.: zaburzenie czynności snu i koncentracji, niepełna sprawność psychologiczna oraz trudności w pracy i nauce. Zastanówmy się teraz, skąd się bierze katar w nosie.

Dlaczego mamy katar?

Przyczyny powstawania nieżytu nosa mogą mieć charakter infekcyjny, alergiczny lub nieinfekcyjny i niealergiczny. Pierwszy z nich określa stan zapalny błony śluzowej nosa oraz zatok najczęściej o etiologii wirusowej. Charakteryzuje się nagłym i ostrym przebiegiem, który objawia się upośledzeniem węchu, ropnymi i śluzowo-ropnymi wyciekami oraz bólem w okolicy twarzy.

Jak powstaje katar alergiczny? W przypadku alergicznego nieżytu nosa (ANN) jest to reakcja organizmu na ekspozycję na alergen środowiskowy, np. pyłki roślin, roztocza kurzu oraz alergeny grzybów, pleśni i zwierząt. W zależności od rodzaju uczulającego czynnika może mieć charakter sezonowy lub całoroczny w postaci przewlekłego kataru. Z czego bierze się katar o etiologii nieinfekcyjnej i niealergicznej? Może być wynikiem wad i dysfunkcji w budowie anatomicznej narządu węchu, która skutkuje nadwrażliwością na czynniki drażniące, np. dym. Ponadto dolegliwość może być związana ze zmianami hormonalnymi m.in.: podczas ciąży, cyklu miesięcznego oraz w okresie pokwitania.

Wysięk z nosa jest uciążliwą dolegliwością, której niwelowanie polega przede wszystkim na terapii objawowej. Rodzaj stosowanych preparatów zależeć będzie przy tym od etiologii kataru. Pomocniczo warto jednak korzystać z roztworów soli fizjologicznej oraz wyrobu medycznego wody morskiej marki Apteo, które mogą pomóc uporać się z uczuciem zapchanego nosa.

[1] R. Rutkowski, B. Kosztyła-Hojna, J. Rutkowska, Alergiczny nieżyt nosa — problem epidemiologiczny, ekonomiczny i społeczny XXI wieku, „Pneumonologia i Alergologia Polska”, T. 76, nr 5, 2008, https://journals.viamedica.pl/advances_in_respiratory_medicine/article/viewFile/27876/22688 (dostęp 07.08.2022), s. 348.

[2] R. Fornal, R. Kurzawa, Ł. Błażowski, I. Sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, „Alergia, Astma, Immunologia, http://www.alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (dostęp 05.08.2022), s. 242-243.

[3] M. Jędrzejek, D. Pokorna-Kałwak, A. Mastalerz-Migas, Alergiczny i niealergiczny nieżyt nosa, „Lekarz POZ”, nr 2, 2020, https://www.termedia.pl/Alergiczny-i-niealergiczny-niezyt-nosa,98,40949,1,0.html (dostęp 07.08.2022), s. 138.

[4] R. Fornal, R. Kurzawa, Ł. Błażowski, I. Sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, „Alergia, Astma, Immunologia, http://www.alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (dostęp 05.08.2022), s. 245.

[5] M. Jędrzejek, D. Pokorna-Kałwak, A. Mastalerz-Migas, Alergiczny i niealergiczny nieżyt nosa, „Lekarz POZ”, nr 2, 2020, https://www.termedia.pl/Alergiczny-i-niealergiczny-niezyt-nosa,98,40949,1,0.html (dostęp 07.08.2022), s. 140.