26.08.2022 r.

Jak radzić sobie z katarem alergicznym u dzieci?

Katar alergiczny u dzieci jest zapaleniem błony śluzowej nosa wywołanym rozmaitymi alergenami, takimi jak: pyłki roślin, roztocza kurzu, alergeny grzybów i zwierząt. Niekiedy występuje pod postacią przewlekłego nieżytu nosa, który utrzymuje się przez cały rok, znacznie wpływając na codzienne funkcjonowanie najmłodszych pacjentów. W dzisiejszym artykule odpowiemy na pytania, czym jest katar alergiczny u dziecka i jak sobie z nim radzić.

Katar alergiczny u dzieci – objawy

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) jest wynikiem zarówno miejscowej, jak i ogólnoustrojowej nadprodukcji przeciwciał IgE po ekspozycji na uczulający alergen. W celu przeprowadzenia diagnostyki warto udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który na podstawie wywiadu jest w stanie potwierdzić alergię u dzieci. Katar taki utrzymuje się co najmniej przez godzinę dziennie w sezonie alergicznym lub całorocznie. Objawia się przy tym wodnistymi wyciekami, gwałtownym i napadowym kichaniem, świądem i niedrożnością nosa oraz zapaleniem spojówek.

Czym jest alergiczny przewlekły nieżyt nosa u dzieci?

Alergiczny nieżyt nosa u dziecka może mieć zarówno ostry, jak i przewlekły charakter, o którym mowa w sytuacji, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej 4 dni w tygodniu przez okres 4 tygodni w roku. ANN objawia się wtedy: uczuciem zapchanego nosa, kaszlem oraz kichaniem. Ponadto wielu młodych pacjentów zapada na towarzyszące mu zapalenie ucha środkowego, zapalenie spojówek oraz nieżyt gardła i krtani. Przewlekły katar alergiczny najczęściej wywoływany jest przez całoroczne alergeny, takie jak roztocza kurzu oraz pleśń. Ponadto może występować razem z innymi dolegliwościami o podłożu alergicznym, do których należy: astma oskrzelowa, alergia pokarmowa oraz atopowe zapalenie skóry .

Katar alergiczny u dzieci – terapia

Podstawą terapii ANN jest unikanie ekspozycji na alergen, leczenie farmakologiczne, immunoterapia oraz w uzasadnianych przypadkach zabieg chirurgiczny. Zatem co na katar alergiczny u dziecka sprawdzi się w pierwszej kolejności? Terapia opiera się przede wszystkim na przyjmowaniu leków przeciwhistaminowych oraz glikokortykosteroidów, które powodują supresję zjawisk immunologicznych. Immunoterapia natomiast polega na stopniowym zwiększaniu ekspozycji na alergen, co pozwala wytworzyć naturalną tolerancję organizmu oraz zmniejszyć odczuwanie objawów. Pomocniczo podczas kataru alergicznego warto sięgać po roztwory soli fizjologicznej oraz wyroby medyczne takie jak wody morskie marki Apteo, które nawilżają błonę śluzową nosa.


Alergiczny nieżyt nosa w znaczny sposób może utrudniać codzienne funkcjonowanie małych pacjentów. Prawidłowa diagnostyka oraz wdrożenie odpowiednich metod terapii pozwalają jednak na poprawę jakości życia alergików oraz zapobiegają wystąpieniu powikłań i komplikacji, w tym m.in. rozwinięcia astmy oskrzelowej.

[1] M. Świerczyńska-Krępa, Alergiczny nieżyt nosa (katar sienny i całoroczny alergiczny nieżyt nosa): przyczyny, objawy i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa (dostęp 07.08.2022).

[2] W. Brzoznowski, Standardy diagnostyczne i terapeutyczne alergicznego nieżytu nosa, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10155/8655 (dostęp 07.08.2022), s. 174-175.

[3] M. Bartkowiak-Emeryk, A. Bodajko-Grochowska, A. Emeryk, Przewlekły katar u dzieci – plan postępowania, https://podyplomie.pl/pediatria/21734,przewlekly-katar-u-dzieci-plan-postepowania (dostęp 05.08.2022), s. 1.

[4] W. Brzoznowski, Standardy diagnostyczne i terapeutyczne alergicznego nieżytu nosa, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/10155/8655 (dostęp 07.08.2022), s. 176-178.