Polekowy katar/nieżyt nosa (PLNN) – przyczyny i objawy
Nieżyt nosa może być przyczyną przykrych dolegliwości. Można odczuwać pogorszenie jakości życia, w tym komfortu psychicznego i fizycznego. Uczucie blokady nosa oraz wycieki dodatkowo mogą obniżyć produktywność. W dzisiejszym artykule wyjaśnimy, czym jest katar polekowy, należący do grupy niezapalnych nieżytów nosa [1].
Czym jest polekowy nieżyt nosa?
Polekowy nieżyt nosa (PLNN) pojawia się po zażyciu pewnych preparatów, najczęściej tych stosowanych donosowo o działaniu obkurczającym [2]. Jak rozpoznać polekowy nieżyt nosa? Skutkiem długiego okresu stosowania kuracji donosowej może być zjawisko tolerancji oraz reakcja kataru „z odbicia”, czyli wystąpienia wtórnego nieżytu nosa. Błędne rozpoznanie symptomów, jako nasilenie pierwotnego stanu zapalnego, może skutkować ponownym sięgnięciem po preparaty obkurczające błonę śluzową, powodując tym samym błędne koło w zwalczaniu dolegliwości [3].
Przyczyny polekowego nieżytu nosa
Wyróżnia się 4 podstawowe podtypy PLNN: typ zapalenia miejscowego, neurogenny, idiopatyczny i rhinitis medicamentosa. Pierwszy z nich często wywołany jest przez aspirynę i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne. W populacji rozpowszechniony jest jednak rhinitis medicamentosa spowodowany nadmiernym stosowaniem donosowych preparatów, które redukują przekrwienie błony śluzowej nosa, umożliwiając zmniejszenie oznak kataru. Aby uniknąć takiej sytuacji, powinno przyjmować się preparaty alfa-adrenergiczne nie dłużej niż przez okres 5 dni [4].
Polekowy nieżyt nosa — jak sobie z nim radzić?
Doraźnie, przy zatokowym bólu głowy można działać przede wszystkim objawowo, stosując środki przeciwbólowe. Powinno się jednak pamiętać także o eliminowaniu przyczyn dolegliwości. W zależności od ich charakteru można sięgnąć m.in. po: krople i tabletki o działaniu przeciwobrzękowym, preparaty mukolityczne, które rozrzedzą zalegającą wydzielinę oraz antybiotyki. W przypadku przewlekłego zapalenia zatok konieczne może okazać się zastosowanie glikokortykosteroidów [5].
Domowe sposoby na polekowy nieżyt nosa
Domowe sposoby powinny obejmować przede wszystkim nawilżanie błony śluzowej. W tym celu można sięgnąć po Izotoniczną wodę morską Apteo z aplikatorem, która przeznaczona jest do codziennej higieny nosa oraz nawilżania wysuszonej śluzówki nosa. Dodatkowo może być stosowana łagodząco w czasie podrażnienia śluzówki nosa w stanach infekcji i alergii.
[1] Marek Rogowski, Naczynioruchowy nieżyt nosa, Medycyna Biologiczna, nr 1/2017, https://www.heel.pl/media/downloads_pdf/heel_pl/lekarze/euphorbium/euphorbium_naczynioruchowy_nieyt_nosa.pdf (dostęp 4.01.2024), s. 5.
[2] Alina Morawiec-Sztandera, Nieżyty błony śluzowej nosa i postępowanie terapeutyczne z uwzględnieniem procesów regeneracyjnych, Medycyna Biologiczna, nr 2/2017, https://www.heel.pl/media/downloads_pdf/heel_pl/lekarze/euphorbium/euphorbium_nieyt_bony_luzowej_nosa.pdf (dostęp 14.01.2024), s. 59.
[3] Jacek Sapa, Wybrane choroby i zaburzenia polekowe – możliwości profilaktyki i leczenia. Część I, Farm Pol, vol. 65, nr 10/2009, https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2009/10-2009/10%20%20Choroby%20polekowe.pdf (dostęp 14.01.2024), s. 739-740.
[4] Rafał Fornal, Ryszard Kurzawa, Łukasz Błażowski, Iwona Sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia, vol. 20, nr 4/2015, http://www.alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (dostęp 14.01.2024), s. 248.
[5] Jacek Sapa, Wybrane choroby i zaburzenia polekowe – możliwości profilaktyki i leczenia. Część I, Farm Pol, vol. 65, nr 10/2009, https://www.ptfarm.pl/pub/File/Farmacja%20Polska/2009/10-2009/10%20%20Choroby%20polekowe.pdf (dostęp 14.01.2024), s.740.