Kształtowanie prawidłowych nawyków higienicznych jamy ustnej rozpoczyna się już u najmłodszych lat. Wzrost świadomości w tym zakresie przekłada się z kolei na poprawę stanu zdrowia zębów.[1] Czy higiena górnych dróg oddechowych powinna być traktowana z taką samą dbałością? Wyjaśniamy to w dalszej części artykułu.

Wyzwania związane z ochroną dróg oddechowych

W powietrzu znajduje się wiele szkodliwych dla zdrowia substancji. Należą do nich choćby toksyczne gazy i pyły, które zawierają wirusy, bakterie, grzyby oraz liczne pierwiastki i związki chemiczne. A ze względu na to, że przedostają się do organizmu za pośrednictwem dróg oddechowych, zwiększają ryzyko rozwoju infekcji oraz alergii.[2]

Właściwa higiena układu oddechowego jest wyzwaniem również z powodu zagrożeń, jakie stwarza zanieczyszczenie powietrza. Cząstki stałe zawieszone w powietrzu (PM 10, PM 2.5, PM 0.1) mogą być przyczyną zmian w układzie oddechowym oraz oddziałują na długość życia. Jednocześnie, poziomy stężeń pyłów w większości miast krajów rozwiniętych, są na tyle wysokie, że wpływają negatywnie na zdrowie.[3]

Jakie znaczenie ma codzienna higiena nosa?

Nos to pierwszy odcinek dróg oddechowych, który ogrzewa i nawilża wdychane powietrze oraz oczyszcza je z alergenów, patogenów czy zanieczyszczeń mechanicznych. Jak to możliwe? Odpowiada za to śluz wydzielany przez komórki nabłonka, do którego przyklejają się szkodliwe cząsteczki. Co ciekawe, nos filtruje ok. 6-7 l powietrza na minutę.[4] I choćby z tego powodu, oczyszczanie nosa wydaje się rozwiązaniem wartym uwagi.

Co jeszcze przemawia na korzyść czynności, takich jak płukanie nosa? Mechanizmy obronne dróg oddechowych są osłabiane przez liczne czynniki środowiskowe (m.in. alergeny i suche powietrze), których uniknięcie jest często niemożliwe. Przesuszona śluzówka nosa nie jest z kolei w stanie wyłapywać zanieczyszczeń i patogenów, a trzeba pamiętać, że infekcje dróg oddechowych często rozpoczynają się właśnie od kolonizacji nosa przez drobnoustroje. Właściwa higiena ma zadbać o to, aby śluzówka była w jak najlepszej kondycji.[5]

Jak można czyścić nos na co dzień?

Higiena dróg oddechowych z wykorzystaniem wody morskiej do nosa umożliwia nawilżenie i oczyszczenie śluzówki.[6] Jak czyścić nos, aby uzyskać takie efekty? Pierwszy krok to wybór preparatu o odpowiednim stężeniu chlorku sodu. Roztwory izotoniczne względem płynów ustrojowych spełniają funkcję nawilżającą, a jednocześnie wspomagają mechaniczne wypłukiwanie zanieczyszczeń. Wszystko to powoduje, że sprawdzają się podczas codziennej higieny dróg oddechowych w całej populacji.[7]

Wodę morską do nosa podaje się bezpośrednio na śluzówkę. Jak często używać takiego produktu? Roztwór izotoniczny możesz aplikować nawet kilka razy dziennie, w zależności od potrzeb (również w przypadku dzieci).[8]

Higiena nosa z wykorzystaniem Wody morskiej izotonicznej 100 ml marki Apteo

Co można zrobić, żeby higiena dróg oddechowych umożliwiała prawidłowe funkcjonowanie śluzówki? Woda morska izotoniczna 100 ml marki Apteo to wyrób medyczny do codziennego oczyszczania i nawilżania błony śluzowej. Dzięki temu, że zawiera bogatą w minerały wodę z Oceanu Atlantyckiego (bez konserwantów), jest bezpieczna również przy długotrwałym używaniu. Jak prawidłowo zaaplikować roztwór wody morskiej izotonicznej 100 ml marki Apteo? Zdejmij nasadkę z aplikatora i wsuń jego końcówkę do otworu nosowego oraz naciśnij spray na 1-2 sekundy. Pojemnik może być stosowany pod dowolnym kątem. Powtórz czynność w drugim otworze. Pamiętaj, aby po każdym użyciu umyć aplikator mydłem i spłukać letnią wodą.

Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.

[1] M. Pietrzak, A. Pieniążek, E. Bołtacz-Rzepkowska, Ocena higieny jamy ustnej młodzieży licealnej, Problemy Higieny i Epidemiologii 2014, 95(3), s. 748-753, http://phie.pl/pdf/phe-2014/phe-2014-3-748.pdf (dostęp 16.03.2026)
[2] W. Harmata, D. Kamionek, Ochrona dróg oddechowych – nowe wyzwania, Biuletyn WAT
Vol. LXX, Nr 1, 2021, s. 125-147, https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-87697133-c25b-4679-881c-6a82043f3abf?utm_source=chatgpt.com (dostęp 16.03.2026)
[3] J.W. Kamiński, J. Strużewska, Szarość nieba, Magazyn Polskiej Akademii Nauk, wyd. specjalne 2/5/2018, s. 6-9, https://journals.pan.pl/Content/134085/PDF/02_2018_Wyd_Spec_Smog_pol.pdf (dostęp 16.03.2026)
[4] J. Krajewska, Higiena nosa w profilaktyce i leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, Lek w Polsce, nr 6-7’17, vol. 27, s. 36-42, https://lekwpolsce.pl/ebook-599fd40299356 (dostęp 16.03.2026)
[5]J. Krajewska, Higiena nosa w profilaktyce i leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, Lek w Polsce, nr 6-7’17, vol. 27, s. 36-42, https://lekwpolsce.pl/ebook-599fd40299356 (dostęp 16.03.2026)
[6] J. Karalus-Gach, Zastosowanie wody morskiej w profilaktyce i leczeniu chorób górnych dróg oddechowych u dzieci, Świat Medycyny i Farmacji, marzec 2019, s. 56-58, https://smif.com.pl/book/book.php?file=1299 (dostęp 16.03.2026)
[7] J. Krajewska, Higiena nosa w okresie jesienno-zimowym, Lek w Polsce nr 10’18, vol. 28, s. 42.46, https://www.lekwpolsce.pl/ebook-5bffd9408e749 (dostęp 16.03.2026)
[8] J. Karalus-Gach, Zastosowanie wody morskiej w profilaktyce i leczeniu chorób górnych dróg oddechowych u dzieci, Świat Medycyny i Farmacji, marzec 2019, s. 56-58, https://smif.com.pl/book/book.php?file=1299 (dostęp 16.03.2026)