Zakażenia górnych dróg oddechowych to przede wszystkim infekcje wirusowe, które charakteryzują się wysoką sezonowością. Zwiększona liczba zakażeń występuje w szczególności jesienią i dotyczy m.in. zapalenia błony śluzowej nosa i zatok.[1] Jak warto dbać o nos w sezonie przeziębień? Wyjaśniamy, jakie znaczenie ma odpowiednio nawilżona śluzówka nosa przy nawracających infekcjach..

Infekcje w sezonie jesienno-zimowym - mechanizm rozwoju

Zakażenia górnych dróg oddechowych obejmują infekcje w obrębie jamy ustnej, nosa, zatok, gardła i krtani.[2] Źródłem infekcji wirusowej jest zarażony człowiek, a jej przenoszenie odbywa się zazwyczaj drogą kropelkową. Objawy dotyczą z kolei m.in. stanu zapalnego błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, gardła i krtani[3].

Wirusowe infekcje górnych dróg oddechowych mogą trwać od kilku do kilkunastu dni, jednak mogą prowadzić do poważniejszych dolegliwości. Z jakiego powodu? Sprzyjają występowaniu ostrego zapalenia ucha środkowego oraz ostrego bakteryjnego zapalenia zatok przynosowych. Częstym powodem wizyt u lekarza rodzinnego mogą być też nawroty infekcji - częstotliwość zachorowań w przypadku dzieci do 5. roku życia sięga 6–8 epizodów w ciągu roku[4].

Infekcje sezonowe a stan błon śluzowych nosa

Jaki związek ze stanem błon śluzowych nosa mają infekcje górnych dróg oddechowych? Zakażenia wirusowe powodują uszkodzenie struktury nabłonka dróg oddechowych, zaburzając jego funkcje. Ułatwiają w ten sposób drogę patogenom bakteryjnym.[5] 

Nos to początek dróg oddechowych, a jego zadaniem jest oczyszczanie, nawilżanie oraz ogrzewanie wdychanego powietrza. Pokrywający drogi oddechowe nabłonek jest też pierwszą linią obrony przed drobnoustrojami. I z tego powodu warto dbać o utrzymanie jego funkcji poprzez regularne oczyszczanie i nawilżanie śluzówki nosa i zatok.[6]

Zapobieganie przeziębieniom w sezonie jesienno-zimowym - jakie ma to znacznie?

Dlaczego kondycja błony śluzowej nosa jesienią i zimą jest tak ważna? Śluzówka górnych dróg oddechowych w sezonie jesienno-zimowym jest narażona na oddziaływanie licznych, szkodliwych czynników. Należą do nich m.in. oddychanie przesuszonym powietrzem, które jest charakterystyczne dla ogrzewanych pomieszczeń. Efektem może być wysuszenie oraz zmiana konsystencji śluzu. Trudniejsze staje się też zatrzymywanie zanieczyszczeń i patogenów, co może sprzyjać nawrotom zakażeń[7]. Dlatego warto zadbać o odpowiednie nawilżenie nosa i zatok.

Jak woda morska wpływa na stan śluzówki?

Naturalny roztwór wody morskiej jest bogaty w cenne minerały i mikroelementy. W zależności od stężenia chlorku sodu, wyróżniamy roztwory izotoniczne (0,9% NaCl) lub hipertoniczne (np. 2,2% NaCl). W codziennej higienie stosuje się izotoniczny roztwór wody morskiej, który nawilża wysuszoną śluzówkę oraz wspomaga usuwanie zanieczyszczeń, kurzu i alergenów.[8] Aplikacja wody morskiej pozwala na utrzymanie śluzówki nosa w dobrej kondycji, co może być ważne w sezonie grzewczym, a także podczas nawracających infekcji górnych dróg oddechowych.[9]

Jak stosować izotoniczny roztwór wody morskiej marki Apteo?

Woda morska może być stosowana nie tylko w trakcie infekcji, ale również na co dzień, wspierając higienę i oczyszczanie nosa. Woda morska izotoniczna 100 ml od APTEO  to spray do nosa zawierający naturalną wodę morską z Oceanu Atlantyckiego, dodatkowo jest ona bezpieczna nawet przy długotrwałym stosowaniu. Regularnie stosowany izotoniczny roztwór wody morskiej zadba o poprawę nawilżenia śluzówki nosa i zatok, co może skutecznie zapobiegać infekcjom bakteryjnym i wirusowym oraz alergiom.

[1] A. M. Fal, M. Babicki, E. Brożek-Mądry, P. Dobrzyński, E. Jaźwińska-Tarnawska, P. Karniej, E. Kuchar, A. Mastalerz-Migas, P. Rzymski, A. Wiela-Hojeńska, Diagnostyka i leczenie wybranych infekcji oraz stanów zapalnych dróg oddechowych. Wytyczne dla lekarzy POZ, Lekarz POZ 5/2021, s. 325-353, https://www.termedia.pl/Diagnostyka-i-leczenie-wybranych-infekcji-oraz-stanow-zapalnych-drog-oddechowych-Wytyczne-dla-lekarzy-POZ,98,45690,1,0.html (dostęp 25.06.2025)

[2] A. M. Fal, M. Babicki, E. Brożek-Mądry, P. Dobrzyński, E. Jaźwińska-Tarnawska, P. Karniej, E. Kuchar, A. Mastalerz-Migas, P. Rzymski, A. Wiela-Hojeńska, Diagnostyka i leczenie wybranych infekcji oraz stanów zapalnych dróg oddechowych. Wytyczne dla lekarzy POZ, Lekarz POZ 5/2021, s. 325-353, https://www.termedia.pl/Diagnostyka-i-leczenie-wybranych-infekcji-oraz-stanow-zapalnych-drog-oddechowych-Wytyczne-dla-lekarzy-POZ,98,45690,1,0.html (dostęp 25.06.2025)

[3] A.Roży, P. Jaguś, J. Chorostowska-Wynimko, Zakażenia wirusowe układu oddechowego w środowisku pracy służby zdrowia, Bezpieczeństwo Pracy4/2014, s. 27-29 https://bibliotekanauki.pl/articles/179611.pdf  (dostęp 31.07.2025)

[4] M. Woźniak, K. Woźniak, Z. Doniec, Nawracające zakażenia układu oddechowego u dzieci, Lekarz POZ 1/2015, s. 87-91 https://www.termedia.pl/Nawracajace-zakazenia-ukladu-oddechowego-u-dzieci,98,26154,1,1.html (dostęp 31.07.2025)

[5] M. Kozioł-Montewka, Drogi oddechowe jako wrota zakażeń - interakcje gospodarz-patogen, Nowa Medycyna 1/2009, https://www.czytelniamedyczna.pl/1243,drogi-oddechowe-jako-wrota-zakazen-interakcje-gospodarzpatogen.html (dostęp 25.06.2025)

[6] P. Rapiejko, A. Lipiec, Płukanie czy nawilżanie?, Alergoprofil, 2011 Vol. 7, nr 1, s. 5-9, https://www.journalsmededu.pl/index.php/alergoprofil/article/view/244/213 (dostęp 25.06.2025)

[7] J. Krajewska, Higiena nosa w okresie jesienno-zimowym, Lek w Polsce nr 10/2018, s. 42-45, https://www.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=5bffd9408e749&preview=1 (dostęp 25.06.2025)

[8] A. Zielińska, Korzyści ze stosowania wody morskiej, Lek w Polsce nr 11/2023, s. 35-39, https://lekwpolsce.pl/download.php?dokid=6582e34d48259&preview=1 (dostęp 25.06.2025)

 [9] J. Krajewska, Miejsce wody morskiej w samoleczeniu i profilaktyce chorób dróg oddechowych, Lek w Polsce, nr 01/2018, s. 21-26, https://lekwpolsce.pl/download.php?dokid=5a8aab187921a&preview=1 (dostęp 25.06.2025)