Objawy nieżytu nosa takie jak kichanie, wodnista wydzielina i przekrwienie błony śluzowej występują nawet u 18-30% kobiet w ciąży. Łagodzenie dolegliwości wymaga w tym przypadku zwrócenia szczególnej uwagi na bezpieczeństwo matki i dziecka.[1] Co na katar w ciąży będzie dobrym rozwiązaniem? W poniższym artykule skupiamy się na naturalnych sposobach.

Przyczyny nieżytu nosa u ciężarnych

Zapalenie błony śluzowej nosa, określane jako nieżyt nosa (NN) lub katar, to powszechnie występująca, a przy tym niezwykle uciążliwa dolegliwość. Kichanie, świąd, zablokowany nos czy wyciekająca wydzielina znacząco obniżają komfort życia oraz mogą być przyczyną m.in. zaburzeń snu.[2]

Zatkany nos w ciąży oraz inne objawy kataru są powodowane przez różnorodne czynniki. Należą do nich m.in.:

● zapalenie zatok,
● alergiczny nieżyt nosa,
● polekowy nieżyt nosa,
● ostre i podostre zakażenie górnych dróg oddechowych.[3]

Jednym z podtypów NN (nieżytu nosa) jest też hormonalny nieżyt nosa, który może być związany z cyklem miesiączkowym, niedoczynnością tarczycy, a także występować w okresie ciąży (tzw. nieżyt ciążowy).[2]

Jak rozwija się ciążowy nieżyt nosa?

Ciążowy nieżyt nosa to niedrożność nosa, która nie występowała przed ciążą, trwa co najmniej 6 tygodni oraz nie wskazuje na podłoże alergiczne lub objawy infekcji górnych dróg oddechowych.[3]

Przyczyny rozwoju ciążowego nieżytu nosa nie zostały do końca poznane, jednak za główny powód przedstawiane są zwykle zmiany hormonalne. W przebiegu dolegliwości dochodzi do modyfikacji struktury i funkcji błony śluzowej jamy nosowej oraz wzrostu przepuszczalności śródbłonka naczyń, a w konsekwencji do zwiększenia ilości wydzieliny. Może mieć to związek z podwyższonym stężeniem estrogenu, progesteronu i hormonów łożyska. Co ważne, nie wszystkie kobiety doświadczają nieżytu nosa w trakcie ciąży.[1]

Jednym z objawów ciążowego nieżytu nosa jest obustronna niedrożność, która często nasila się w godzinach nocnych oraz w pozycji leżącej. Do często zgłaszanych symptomów należy też suchy nos w ciąży, konieczność oddychania przez usta i chrapanie. Dolegliwości nasilają się razem z rozwojem ciąży oraz całkowicie ustępują w ciągu 2 tygodni po porodzie.[1]

Naturalne sposoby na katar w ciąży

Sposób postępowania w trakcie nieżytu nosa zależy od jego przyczyny. W przypadku nieżytu ciążowego, który jest fizjologiczny i odwracalny, zwykle nie ma konieczności wprowadzania postępowania farmakologicznego.[4]

Co na zatkany nos w ciąży? Zmniejszenie obrzęku błony śluzowej oraz poprawa przepływu powietrza przez nos mogą odbywać się przy pomocy metod niefarmakologicznych, które są bezpieczne przez cały okres ciąży. Należą do nich:

● płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub wody morskiej,
● nawilżanie powietrza,
● picie dużej ilości płynów.

Niewskazane u kobiet w ciąży jest za to stosowanie olejków eterycznych.[1]

Woda morska do nosa w ciąży – czy jest bezpieczna?

Woda morska do nosa jest bezpieczna do stosowania u kobiet w ciąży, a także u dzieci i osób starszych. Oczyszczanie jam nosa przy wykorzystaniu izotonicznych (0,9% NaCl) lub hipertonicznych (2-4,5% NaCl) roztworów pełni ważną rolę w terapii górnych dróg oddechowych.[5]

Izotoniczne roztwory wody morskiej wspierają nawilżenie śluzówki nosa oraz mogą być stosowane do codziennej higieny. Hipertoniczne zmniejszają z kolei obrzęk śluzówki, dzięki czemu pomagają w zwalczeniu objawów kataru wirusowego i alergicznego.[6]

Woda morska w ciąży na katar i do codziennej higieny nosa

Spray do nosa w ciąży z roztworem wody morskiej umożliwia mechaniczne usuwanie wydzieliny, nawilża błonę śluzową, zmniejsza obrzęk i przywraca funkcję śluzowo-rzęskową.[1] Izotoniczna woda morska APTEO to wyrób medyczny w postaci sprayu do nosa z bogatą w minerały i mikroelementy wodą morską z Oceanu Atlantyckiego. Produkt można stosować w codziennej higienie nosa. Produkt przeznaczony jest dla dorosłych, dzieci i niemowląt powyżej 1. miesiąca życia oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.

Bibliografia:

[1] J. Krajewska, Higiena nosa w profilaktyce i leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, Lek w Polsce nr 6-7’17 vol. 27: 36-42, https://lekwpolsce.pl/ebook-599fd40299356 (dostęp 30.04.2026)

[2] J. Tulimowski, M. Kuźmińska, M. Babicki, Nieżyt nosa u ciężarnych – czy to zawsze zapalenie zatok? Zasady diagnostyki i leczenia, Lekarz POZ 6/2025: 417-425, https://www.termedia.pl/Niezyt-nosa-u-ciezarnych-czy-to-zawsze-zapalenie-zatok-Zasady-diagnostyki-i-leczenia%2C98%2C57489%2C1%2C0.html (dostęp 30.04.2026)

[3] R. Fornal, R. Kurzawa, Ł. Błażowski, I. Sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (4): 242-252 https://www.alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (dostęp 30.04.2026)

[4] F. Azevedo Caparroz, L. Lobato Gregorio, G. Bongiovanni, S. Cioffi Izu, E. Macoto Kosugi, Rhinitis and pregnancy: literature review, Brazilian Journal of Otorhinolaryngology 2016;82(1):105---111, https://www.bjorl.org/en-pdf-S1808869415001597 (dostęp 30.04.2026)

[5] E. Jeżewska, W. Kukwa, A. Ścińska, A. Kukwa, Stany zapalne błony śluzowej nosa i gardła u dzieci i dorosłych – strategia leczenia, Przewodnik Lekarza 2006;2: 12-25, https://www.termedia.pl/Stany-zapalne-blony-sluzowej-nosa-i-gardla-u-dzieci-i-doroslych-8211-strategia-leczenia,8,5752,1,0.html (dostęp 30.04.2026)

[6] A. Citko, Wykorzystanie izotonicznych i hipertonicznych roztworów wody morskiej, Lek w Polsce 2023’05 vol. 33: 7-13, https://lekwpolsce.pl/ebook-6492bddbe21a8 (dostęp 30.04.2026)