Nieżyt nosa jest powszechnie występującą dolegliwością w populacji ogólnej. Najczęściej wywołany jest infekcją wirusową oraz drażniącym działaniem alergenów. Objawy takie jak uczucie blokady, wycieki oraz świąd w obrębie śluzówki mogą obniżać komfort codziennego życia [1]. Dodatkowo przyjmowanie niektórych leków donosowych może wysuszać błony śluzowe nosa [2]. W dzisiejszym artykule podpowiemy, jak temu przeciwdziałać.

Czym objawia się wysuszona śluzówka nosa?

Zarówno śluzówka nosa, jak i błona śluzowa innych odcinków górnych i dolnych dróg oddechowych, pokryta jest nabłonkiem oddechowym, zbudowanym z komórek urzęsionych oraz wydzielniczych. Odpowiadają one za prawidłowe funkcjonowanie narządu węchu, w tym za jego oczyszczanie i nawilżanie. W wyniku wystąpienia stanu zapalnego spowodowanego zakażeniem znacznie zwiększa się przepuszczalność bariery śluzowo-rzęskowej, pozwalając na penetrację patogenów i alergenów w głąb tkanek. Zapalenie, które początkowo dotyczy jedynie nosa, może zacząć atakować także pozostałe części układu oddechowego [3].

Powodami wystąpienia suchej błony śluzowej nosa i gardła mogą być: nadmierne używanie głosu, przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach oraz długotrwałe przyjmowanie leków obkurczających naczynia krwionośne nosa. Sucha błona śluzowa nosa i gardła może objawiać się uczuciem drapania, krwawieniem z nosa oraz katarem [4].

Dlaczego regeneracja błony śluzowej nosa jest tak ważna?

Uszkodzona śluzówka nosa po katarze może regenerować się nawet od 2 do 4 tygodni. W tym czasie jej funkcje fizjologiczne mogą być upośledzone. W związku z tym błona śluzowa może być narażona na ponowne zakażenia oraz rozwój odczynów alergicznych. Zatem warto zadbać o jak najszybsze przywrócenie prawidłowego ruchu śluzowo-rzęskowego jeszcze w czasie kataru. Odbudowa błony śluzowej nosa może zmniejszyć ryzyko nawrotu infekcji [5]. Stosowanie wspomagająco preparatów nawilżających może zmniejszyć występowanie uciążliwych objawów suchości oraz może ułatwić utrzymanie prawidłowego poziomu wilgotności [6].

Jak nawilżyć śluzówkę nosa - domowe sposoby

Roztwory soli fizjologicznej pozwalają na nawilżenie śluzówki nosa, dodatkowo mogą oczyszczać jamę nosową z zalegającej i zaschniętej wydzieliny [7]. Przydatnym wyrobem medycznym może okazać się woda morska izotoniczna 100 ml przeznaczona do codziennej higieny i oczyszczania nosa oraz zatok. Nawilża suchą śluzówkę nosa i zatok oraz może być stosowana pomocniczo także podczas nieżytu nosa, zapalenia zatok oraz kataru siennego.

[1] Rafał Fornal, Ryszard Kurzawa, Łukasz Błażowski, Iwona sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia, vol. 20, nr 4/2015, http://alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (10.08.2023), s. 243

[2] Marta Szandruk, Monika Skrzypiec-Spring, Ewa Szeląg, Adam Szeląg, Preparaty nawilżające błonę śluzową nosa i gardła, https://www.pzss.org.pl/assets/files/biblioteka-trenera/2015/04_2015_szandruk-skrzypiec-szelag-szelag-preparaty-nawilzajace-blone-sluzowa-nosa-i-gardla.pdf (08.06.2023), s. 39.

[3] Anita Bania, Regeneracja błony śluzowej po infekcji, Medycyna Biologiczna, styczeń-marzec 2013, https://www.heel.pl/media/downloads_pdf/heel_pl/lekarze/euphorbium/euphorbium_regenaracja_bony_luzowej_nosa_po_infekcji.pdf (08.06.2023), s. 24.

[4] Marta Szandruk, Monika Skrzypiec-Spring, Ewa Szeląg, Adam Szeląg, Preparaty nawilżające błonę śluzową nosa i gardła, https://www.pzss.org.pl/assets/files/biblioteka-trenera/2015/04_2015_szandruk-skrzypiec-szelag-szelag-preparaty-nawilzajace-blone-sluzowa-nosa-i-gardla.pdf (08.06.2023), s. 39.

[5] Anita Bania, Regeneracja błony śluzowej po infekcji, Medycyna Biologiczna, styczeń-marzec 2013, https://www.heel.pl/media/downloads_pdf/heel_pl/lekarze/euphorbium/euphorbium_regenaracja_bony_luzowej_nosa_po_infekcji.pdf (08.06.2023), s. 24-25.

[6] Marta Szandruk, Monika Skrzypiec-Spring, Ewa Szeląg, Adam Szeląg, Preparaty nawilżające błonę śluzową nosa i gardła, https://www.pzss.org.pl/assets/files/biblioteka-trenera/2015/04_2015_szandruk-skrzypiec-szelag-szelag-preparaty-nawilzajace-blone-sluzowa-nosa-i-gardla.pdf (08.06.2023), s. 39.

[7] Justyna Gabrysiak-Kula, Strupki w nosie - jak leczyć nos w środku?, https://www.medme.pl/artykuly/strupy-w-nosie-przyczyny-leczenie-i-masc-co-robic,87351.html (08.06.2023).