Stany zapalne nosa to jedna z najczęstszych przyczyn konsultacji pediatrycznych. Infekcje tego typu pojawiają się u dzieci przez cały rok, ze szczególnym nasileniem w okresie wczesnowiosennym oraz jesienno-zimowym.[1] Co jeśli jednak mają charakter nawracający? Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się, jak wygląda zapobieganie infekcjom nosa u dzieci.

Objawy infekcji nosa u dzieci

Zakażenia górnych dróg oddechowych stanowią powszechny problem zdrowotny. Najczęstszą postacią tego typu infekcji jest ostre zapalenie błony śluzowej nosa, określane jako przeziębienie. Warto przy tym pamiętać, że nieżyt nosa w praktyce nie występuje samodzielnie, ale przebiega razem z nieżytem błony śluzowej zatok przynosowych. Infekcje nosa są zazwyczaj następstwem zakażenia wirusowego.[2]

Symptomy zapalenia błony śluzowej nosa to przede wszystkim typowe objawy nieżytu, czyli wyciek z nosa, kichanie, świąd oraz blokada nosa. Większość infekcji nosa ustępuje samoistnie, ale w niektórych przypadkach może dojść do nadkażenia bakteryjnego.[3] Leczenie nieżytu nosa u dzieci będzie, więc zależeć od specyfiki infekcji.

Jakie są powody nawracających infekcji nosa u dzieci?

Norma liczby epizodów łagodnych infekcji w ciągu roku u niemowląt i małych dzieci (do 2 lat) wynosi nawet 11. U dzieci w wieku przedszkolnym sięga 8, z kolei w wieku szkolnym 4.[4] Nawracający katar u dziecka nie jest więc rzadko spotykanym zjawiskiem, szczególnie w najmłodszej grupie.

Dlaczego dochodzi do rozwoju infekcji nosa? Jednym z powodów jest zaburzenie pracy mechanizmu śluzowo-rzęskowego w jamach nosa. Jego zadaniem jest blokowanie m.in. mikroorganizmów, pyłów i alergenów. Pod wpływem szkodliwych czynników (takich jak oddychanie przesuszonym i przegrzanym powietrzem), transport śluzowo-rzęskowy nie działa prawidłowo, a patogeny zalegają, czego efektem jest rozwój infekcji.[5]

Wśród przyczyn nawracających infekcji wymienia się również m.in. kontakt z większą liczbą dzieci, co ma miejsce np. w żłobkach i przedszkolach, ale także wśród rodzeństwa czy narażenie na wdychanie dymu tytoniowego. Na funkcjonowanie układu odpornościowego wpływa też niedobór witaminy D3.[6]

Codzienna higiena nosa a nawracający katar u dzieci

Zatkany nos w przypadku dzieci utrudnia sen i prawidłowe oddychanie, a także sprzyja rozwojowi poważniejszych infekcji.[7] I dlatego warto wiedzieć, co zrobić w sytuacji, kiedy pojawia się nawracający katar u niemowlaka.

Właściwa higiena nosa odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu infekcjom układu oddechowego. Jednym ze sposobów na utrzymanie śluzówki w jak najlepszym stanie jest zaś codzienna pielęgnacja nosa z zastosowaniem izotonicznego roztworu wody morskiej. Preparat z wodą morską nawilża wysuszone komórki błony śluzowej oraz pomaga oczyścić nos z zanieczyszczeń i drobnoustrojów. Płukanie nosa wodą morską u dzieci wymaga przy tym zwrócenia szczególnej uwagi na skład preparatu. Powinien być pozbawiony środków konserwujących, które mogą dodatkowo wysuszać śluzówkę oraz działać uczulająco.[8]

Woda morska marki Apteo – wyrób medyczny do stosowania od 1. miesiąca życia

Co na nawracający katar u dziecka? Woda morska marki Apteo sprawdza się w codziennej higienie nosa u dzieci już od 1. miesiąca życia. Nasz produkt jest bezpieczny przy regularnym stosowaniu i nie zawiera w składzie konserwantów lub środków leczniczych. Woda morska pomaga dbać o właściwe nawilżenie śluzówki nosa, co pozwala utrzymać ją w prawidłowym stanie. Dzięki specjalnemu systemowi dozującemu oraz odpowiednio dobranemu ciśnieniu aplikacja jest łatwa i komfortowa nawet w przypadku najmłodszych.

[1] R. Zieliński, A. Zakrzewska, Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci – podział morfologiczny, diagnostyka i terapia, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 5, s. 366–371, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/10061 (dostęp 22.09.2025)
[2] R. Zieliński, A. Zakrzewska, Ostre infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci – podział morfologiczny, diagnostyka i terapia, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 5, s. 366–371, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/10061 (dostęp 22.09.2025)
[3] R. Fornal, R. Kurzawa, Ł. Błażowski, Iwona Sak, Nieżyt nosa – najważniejsze fenotypy i endotypy
oraz zasady leczenia, Alergia Astma Immunologia 2015, 20 (4), s. 242-252, https://www.alergia-astma-immunologia.pl/2015_20_4/AAI_04_2015_fornal.pdf (dostęp 22.09.2025)
[4] M. Kleszyk, E. Mizgała-Izworska, A. Góra, M. Przybył, E. Machura, Wieloczynnikowa etiologia nawracających infekcji układu oddechowego u dzieci, Pediatr. Med. Rodz. 2021, 17 (3), s. 227–233, https://pimr.pl/index.php/wydawnictwa/2021-vol-17-no-3/wieloczynnikowa-etiologia-nawracajacych-infekcji-ukladu-oddechowego-u-dzieci (dostęp 22.09.2025)
[5] J. Krajewska, Higiena nosa w okresie jesienno-zimowym, Lek w Polsce vol. 28 nr 10’18 (329), s. 42-45, https://www.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=5bffd9408e749&preview=1 (dostęp 22.09.2025)
[6] M. Kleszyk, E. Mizgała-Izworska, A. Góra, M. Przybył, E. Machura, Wieloczynnikowa etiologia nawracających infekcji układu oddechowego u dzieci, Pediatr. Med. Rodz. 2021, 17 (3), s. 227–233, https://pimr.pl/index.php/wydawnictwa/2021-vol-17-no-3/wieloczynnikowa-etiologia-nawracajacych-infekcji-ukladu-oddechowego-u-dzieci (dostęp 22.09.2025)
[7] J. Krajewska, Higiena nosa w okresie jesienno-zimowym, Lek w Polsce vol. 28 nr 10’18 (329), s. 42-45, https://www.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=5bffd9408e749&preview=1 (dostęp 22.09.2025)
[8] M. Warowny-Krawczykowska, Rola donosowych preparatów z wodą morską, Vol. 27 nr 08’17 (315), s. 28-32, https://www.lekwpolsce.pl/download.php?dokid=59dc8cbc3afdf&preview=1 (dostęp 22.09.2025)