Alergiczny nieżyt nosa jest jedną z najczęściej występujących dolegliwości zgłaszanych lekarzom pierwszego kontaktu oraz laryngologom. Świąd, utrudnione oddychanie oraz uciążliwe wycieki wydzieliny należą do najczęściej występujących objawów kataru alergicznego [1]. Jednocześnie warto przypomnieć, iż katar jest także jednym z najpopularniejszych symptomów przeziębienia. Dzisiaj zastanowimy się, jak jest rola higieny nosa w codziennej profilaktyce.

Dlaczego należy pamiętać o higienie nosa?

Ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu człowieka pełni błona śluzowa nosa. Jej podrażnienie wskutek działania alergenów sprawia, iż zaburzona zostaje funkcja filtracyjna, nawilżająca oraz ogrzewająca wdychane powietrze. Odpowiednia higiena nosa pozwala tym samym na utrzymanie prawidłowego ruchu rzęsek oraz transportu śluzowo-rzęskowego upośledzonego w wyniku dostawania się zanieczyszczeń do narządu węchu [2]. Tym samym odpowiednie oczyszczanie nosa staje się ważnym elementem profilaktyki przeciwuczuleniowej oraz chorobowej.

Jak zadbać o higienę nosa w czasie przeziębienia?

Odpowiedzmy zatem na pytanie, na czym polega higiena nosa. Stosowanie izotonicznych roztworów wody fizjologicznej pomaga oczyszczać nos i nawilżać suchą śluzówkę. Woda morska pozwoli na polepszenie drożności, redukując przy tym świąd oraz odruch kichania. Dodatkowo ogranicza ilość wydzieliny ściekającej po tylnej ściance gardła. Jak oczyścić zatkany nos? Hipertoniczne roztwory soli fizjologicznej regulują oczyszczanie błony śluzowej i pozwalają na usunięcie antygenów oraz mediatorów stanu zapalanego. Wpływają tym samym na szybszą regenerację śluzówki [3].

Higiena nosa u niemowląt

Oczyszczanie noska jest szczególnie ważne w przypadku dzieci, które nie potrafią jeszcze samodzielnie usunąć zalegającej wydzieliny. W tym celu powszechnie stosuje się aspiratory, czyli bezpieczną alternatywę dla tradycyjnych gruszek. Delikatnie działające odsysacze elektroniczne są proste w użytku i pozwalają na skuteczne usuwanie zalegającej wydzieliny także u niemowląt. Alternatywnie można wybrać urządzenia zasilane siłą ssącą osoby dorosłej lub odkurzacza [4].

Odpowiednia higiena nosa stanowi podstawowe działanie profilaktyczne. Pozwala redukować ilość drażniących zanieczyszczeń oraz alergenów, które negatywnie wpływają na stan błony śluzowej. Ponadto roztwory wody morskiej nie tylko ułatwiają oczyszczanie jamy nosowej, ale także redukują dokuczliwość odczuwanych symptomów nieżytu nosa w czasie przeziębienia.

[1] P. Rapiejko, Roztwory wody morskiej w praktyce laryngologicznej i alergologicznej, Alergoprofil 2008, Vol. 4, Nr 1, https://www.journalsmededu.pl/index.php/alergoprofil/article/view/48/44 (dostęp 14.10.2022), s. 37.

[2] P. Rapiejko, Roztwory wody morskiej w praktyce laryngologicznej i alergologicznej, Alergoprofil 2008, Vol. 4, Nr 1, https://www.journalsmededu.pl/index.php/alergoprofil/article/view/48/44 (dostęp 14.10.2022), s. 38.

[3] Katarzyna Stańska, Anna Tuszyńska, Martyna Waniewska-Łęczycka, Antoni Krzeski, Skuteczność płukania jam nosa w terapii zapaleń zatok przynosowych, „Magazyn Otorynolaryngologiczny”, https://magazynorl.pl/wp-content/uploads/2021/06/2016_wydspec_grudzien.pdf (dostęp 14.10.2022) s. 6-8.

[4] Anna Skóra, Katar u dzieci, http://managerapteki.pl/katar-u-dzieci/ (dostęp 14.10.2022).