Sezon grzewczy: dlaczego budzisz się z zatkanym nosem i jak temu zaradzić?
Zaburzenie funkcji błony śluzowej nosa oraz upośledzenie przepływu powietrza mogą stanowić przyczynę licznych niepożądanych zjawisk w obrębie zarówno górnych, jak i dolnych dróg oddechowych.[1] Jak przebiega ten proces w sezonie grzewczym? Wyjaśniamy, jaki związek z tym mają problemy z oddychaniem przez nos oraz podpowiadamy, jak sobie z nimi poradzić.
Sezon grzewczy a jakość powietrza w pomieszczeniach
Środowisko wewnętrzne w budynkach mieszkalnych ma duże znaczenie dla zdrowia fizycznego i psychicznego, a także produktywności oraz ogólnego komfortu domowników. Jednym z istotniejszych, wpływających na to czynników, jest zaś poziom wilgotności panujący w pomieszczeniach.[2]
Ile powinna wynosić wilgotność powietrza w budynku? Za optymalną jest zwykle uznawana wilgotność względna mieszcząca się w granicy 40-60%. Utrzymanie tak wysokiego poziomu w chłodne dni jest jednak praktycznie niemożliwe ze względu na m.in. nadmierną kondensację oraz zamarzanie wilgoci na oknach.[3]
Problem niskiej wilgotności powietrza w pomieszczeniach dotyczy przede wszystkim zimnego klimatu. Przyczyną tego stanu jest połączenie kilku czynników, w tym obniżonej wilgotności powietrza zewnętrznego, ogrzewania oraz nadmiernej wentylacji w sezonie grzewczym.[4]
Suche powietrze a zatkany nos – jaki mają ze sobą związek?
Dlaczego w trakcie sezonu grzewczego może pojawiać się zatkany nos w nocy? Błona śluzowa dróg oddechowych to naturalna bariera chroniącą przed czynnikami drażniącymi, mikroorganizmami oraz niekorzystnymi warunkami klimatycznymi. Odpowiednia lepkość śluzu i aktywność rzęsek mają z kolei kluczowe znaczenie dla właściwości samoczyszczących nosa. Przy narażeniu na suche powietrze, może dojść do jej obniżenia z powodu przesuszenia i podrażnienia śluzówki.[5]
Aby znaleźć sposób na zatkany nos, warto w pierwszej kolejności przeanalizować objawy, jakie mogą towarzyszyć temu stanowi. A są to:
● uczucie suchości,
● swędzenie,
● lekkie pieczenie,
● strupy,
● krwawienie z nosa.
Wśród przyczyn pojawienia się wymienionych symptomów wymienia się z kolei m.in. zarówno niską wilgotność powietrza, jak i wysoką temperaturę panującą w pomieszczeniu, co jest typowe dla sezonu grzewczego.[6]
Jak nawilżyć powietrze w domu?
Zastanawiając się nad tym, jak udrożnić nos, można wziąć pod uwagę poniższe sposoby na zwiększenie poziomu wilgotności w pomieszczeniach:
● system klimatyzacji z funkcją nawilżania powietrza na poziomie całego budynku,
● nawilżacz powietrza stosowany na żądanie w wybranych pokojach,
● umieszczenie roślin,
● położenie blisko grzejnika miski z wodą lub mokrych ręczników.
Wilgotność powietrza można regulować przy pomocy różnych rodzajów nawilżaczy, w tym parowych i ultradźwiękowych.[5]
Sposoby na zatkany nos w sezonie grzewczym
Co zrobić, kiedy budzisz się rano z zatkanym nosem? Ulgę może przynieść spray nawilżający do nosa z wodą morską. Hipertoniczny roztwór chlorku sodu rozrzedza wydzielinę, wspierając oczyszczanie jam nosa, a także zmniejsza obrzęk i przy tym nawilża błonę śluzową.[7]
Donosowe roztwory wody morskiej i soli fizjologicznej nie tylko ułatwiają upłynnienie z przewodów nosowych zalegającej, patologicznej wydzieliny, ale i pomagają w usunięciu z błony śluzowej nosa zanieczyszczeń fizycznych, chemicznych, alergenów czy różnego rodzaju patogenów. Stosowanie środków oczyszczających śluzówkę może przynieść znaczną poprawę jej funkcji.[8]
Woda morska hipertoniczna marki Apteo do udrażniania nosa i zatok
Jak udrożnić nos? Woda morska hipertoniczna marki Apteo może być stosowana zarówno u dorosłych, jak i dzieci powyżej 3. roku życia w celu oczyszczenia i udrożnienia jam nosowych. To aerozol do nosa, zawierający naturalną wodę morską z głębin Oceanu Atlantyckiego (2,4% NaCl) wraz z cennymi minerałami. Wyrób medyczny jest wyposażony w specjalny aplikator z systemem dozującym, który umożliwia stosowanie produktu pod różnym kątem.
Niniejszy materiał nie stanowi źródła porady medycznej. Treści zawarte w materiale są udostępniane wyłącznie w celach edukacyjnych i nie mogą zastąpić indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza lub farmaceutę.
Bibliografia:
- D. Paczesny, P. Rapiejko, J. Weremczuk, R. Jachowicz, D. Jurkiewicz, Pomiary temperatury powietrza w jamach nosa i jamie ustnej, Otolaryngologia Polska 2007 61(5):864-7 https://www.researchgate.net/publication/5304992_Air_temperature_measurements_in_nasal_cavities_and_oral_cavity (dostęp 9.07.2026)
- T. Psomas, D. Teli, S.Langer, P. Wahlgren, P. Wargocki, Indoor humidity of dwellings and association with building characteristics, behaviors and health in a northern climate, Building and Environment 198 (2021) 107885: 1-16 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0360132321002912 (dostęp 9.07.2026)
- P. Wolkoff, Indoor air humidity, air quality, and health– An overview, International Journal of Hygiene and Environmental Health 221 (2018): 373-390 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1438463917306946?ref=pdf_download&fr=RR-2&rr=a1857158c87b7242 (dostęp 9.07.2026)
- P. Liu, M. J. Alonso, H. M. Mathisen, A. Halfvardsson, C. Simonson, Understanding the role of moisture recovery in indoor humidity: An analytical study for a Norwegian single-family house during heating season, Building and Environment 229 (2023) 109940: 1-13, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0360132322011702 (dostęp 9.07.2026)
- K. Byber, T. Radtke, D. Norbäck, C. Hitzke, D. Imo, M. Schwenkglenks, MA. Puhan, H. Dressel, M. Mutsch, Humidification of indoor air for preventing or reducing dryness symptoms or upper respiratory infections in educational settings and at the workplace (Review), Cochrane Database of Systematic Reviews 2021 (12): 1-100, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8664457/pdf/CD012219.pdf (dostęp 9.07.2026)
- P. Wokoff, The mystery of dry indoor air – An overview, Environment International 121 (2018): 1058–1065 https://www.researchgate.net/publication/328615710_The_mystery_of_dry_indoor_air_-_An_overview (dostęp 9.07.2026)
- A. Emeryk, J. Emeryk-Maksymiuk, K. Janeczek, A. Jędrzejewski, Hipertoniczne roztwory soli w terapii chorób dróg oddechowych, Alergoprofil 16(3):10-17, https://www.researchgate.net/publication/345183181_Hipertoniczne_roztwory_soli_w_terapii_chorob_drog_oddechowych (9.07.2026)
- M. Jadczak, Miejsce preparatów umożliwiających płukanie jam nosa w praktyce laryngologicznej, Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny nr 2 (2013): 226–229, https://otorhinolaryngologypl.com/article/6113/en (dostęp 9.07.2026)